EDEBİ TERCÜME NEDİR?

Edebi Tercüme Nedir

Çeviri türlerinin içinde en zor ve uğraştırıcı olan tür Edebi Çeviridir. Edebi çeviriyi yapacak tercümanın hem kaynak dile hem de hedef dile anadili düzeyinde hakim olması gerekir. Edebi Çeviri, roman, hikaye gibi uzun metinler olabileceği gibi, şiir, makale, deneme yazıları gibi kısa metinleri de kapsamaktadır. Bunların dışında haber yazıları, ansiklopedi çevirileri de edebi çeviri türüne girmektedir. Roman çevirilerini ele alacak olursak, oldukça zor ve zaman alan tercümelerdir. Tercüman öncelikle romanı ruhuna işleyene kadar okumak zorundadır. Tam olarak romanı özümseyip, romanda ki duyguları ve düşünceleri hedef dile olduğu gibi geçirebilmelidir. Roman çevirisi yapacak tercümanın dile hakim olması yeterli değildir. Romanın yazıldığı kültürü, coğrafyayı, bölgenin geleneklerini bilmek zorundadır. Hatta romanın yazarının biyografisini çok iyi kavrayarak kendini romanın yazarı yerine koyabilmelidir. Edebi çeviri, dikkat ve yoğun duygu aktarımı gerektirir. Hikaye çevirisi içinde aynı şeyler geçerlidir. Çevirmen romanı ve hikayeyi bir nevi bir kez daha yazmaktadır. Kendini yazar gibi hissedebilmeli, yazar gibi düşünebilmelidir. Çevirisi zor olan bir Edebi çeviri türü de şiirlerdir. Şiirler, uyak, redif ve ölçülerle yazılır. Çevirmen şiirde ki anlam ve duyguyu bozmadan uyak, redif ve ölçüleri hoş bir ahenk içinde verebilmelidir. Kaynak dilde okuduğu şiirde ne hissediyorsa aynı hisle şiiri hedef dile aktarabilmelidir. Aksi takdirde şiir, şiir olmaktan çıkarak anlamsız bir kelime dizisine dönüşecektir. Bu da tercih edilecek bir durum değildir.

Edebi eser çevirmenlerinin, hem kaynak dile hem de hedef dile anadil düzeyinde hakim olmaları, Türk ve Dünya Edebiyatına yatkın olmaları ve hatta bu konuda eğitimli olmaları gerekmektedir. Edebi eser çevirisi oldukça zorlu ve uzun bir süreçtir. Her tercümanın yapabileceği bir iş değildir. Yazar romanını, şair şiirini yazarken özgün düşünerek yazar. Tercüman, yazar gibi düşünmek ve hissetmek zorundadır. Edebi çeviri tercümanı eserin tercümesini bitirdikten sonra çeviri editör tarafından kontrol edilir. Anlatım bozuklukları, gramer hataları, yazım hataları varsa editör tarafından düzeltilir. Böylelikle bir edebi eser, çevirisi tamamlanmış olarak basım evine gönderilir.